{"id":12139,"date":"2024-07-29T10:00:33","date_gmt":"2024-07-29T08:00:33","guid":{"rendered":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/?p=12139"},"modified":"2024-07-22T19:25:57","modified_gmt":"2024-07-22T17:25:57","slug":"a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/","title":{"rendered":"A memoria orfa que agromou do silencio"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full is-resized\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"190\" height=\"222\" src=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2019\/12\/retrato_montse_fajardo_cambados_a_nova_peneira.jpg\" alt=\"Retrato Montse Fajardo A Nova Peneira\" class=\"wp-image-2085\" style=\"width:87px;height:auto\"\/><figcaption class=\"wp-element-caption\">Montse Fajardo<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<p>Telmo Comesa\u00f1a Pampill\u00f3n \u00e9, sen d\u00fabida, un dos grandes referentes da memoria hist\u00f3rica galega. Orfo do sindicalista Jos\u00e9 Comesa\u00f1a P\u00e9rez, teima desde a Transici\u00f3n en espallar o relato do terror sementado aquel primeiro 6 de outubro ap\u00f3s o golpe en que o seu pai e outros cinco sindicalistas foron asasinados, e no seu bater contra o esquecemento logrou converterse no eco de moitas outras familias que, como a s\u00faa, ficaron inzadas de silencios.<\/p>\n\n\n\n<p>Non poder\u00eda imaxinar Jos\u00e9 naquel \u00faltimo traxecto entre o c\u00e1rcere improvisado no front\u00f3n vigu\u00e9s e o Alto da Pasaxe de Vincios onde ficou a derradeira ollada, que ficar\u00eda a encarga da memoria naquel pequeno cos tres anos a\u00ednda sen cumprir. Menos, de ter sabido o profundo que \u00eda ser o silencio de Eusebia, que ficaba vi\u00fava moi nova e con d\u00faas criaturas orfas. Nin a Telmo nin a Margarita, que s\u00f3 ti\u00f1a oito meses, lles falou nunca do que pasara. El xa era mozo cando escoitou por vez primeira da boca dun amigo que o seu pai non morrera, que ao seu pai llo mataran, pero cando intentou saber m\u00e1is preguntando na casa, a \u00fanica resposta foi o silencio, un silencio tan fondo que a\u00ednda lembra agora o tempo que estivo molesto coa nai, por ese empe\u00f1o seu de non contarlle porque fora que o mataran. Pero, que lle \u00eda dicir ela, como darlle unha raz\u00f3n para aquilo que nunca entendera? Como lle explicas a un fillo que o castigaran por ser o secretario daquel sindicato agrario que formaran no mesmo ano do seu nacemento coa ilusi\u00f3n de que, coa mellora da vida da xente que traballaba o campo ou coidaba do gando en Alcabre, puidesen mellorar tam\u00e9n a s\u00faa vida futura? Eusebia non atopaba explicaci\u00f3n, as\u00ed que calaba e deixaba que no rapaz agromase o seu propio enfado. Mais onde ela puxo silencio, el pu\u00f1a palabras. Preguntaba e preguntaba que fora o que pasara co seu pai, co seu t\u00edo Antonino e con Emilio, un curm\u00e1n, e foi as\u00ed como soubo que os mataran aos tres na madrugada do primeiro martes do primeiro outubro. Sacaran nunha camioneta media ducia de sindicalistas do Front\u00f3n e cami\u00f1o a Gondomar f\u00f3ranos deixando polo cami\u00f1o, nunha ruta macabra. A Jos\u00e9 e Antonino na Pasaxe, con Emilio Gir\u00e1ldez, que era veci\u00f1o de Nigr\u00e1n, e un pouco m\u00e1is al\u00e1, en Vichic\u00e1ns, na mesma parroquia de Vincios, chegoulle a quenda a Emilio Comesa\u00f1a Sobreira, Fernando Costas Iglesias e Manuel Villar Cimadevila.<\/p>\n\n\n\n<p>No seu contar, Telmo sempre bota contas: seis corpos, cinco vi\u00favas, quince criaturas orfas. Rec\u00edtaos de memoria: Antonino e Carmen Rodr\u00edguez ti\u00f1an dous nenos, igual que Emilio Gir\u00e1ldez, que xa estaba vi\u00favo, e Manuel, que tam\u00e9n deixou vi\u00fava e dous nenos. Comigo e Marga xa van oito, e quince se sumamos os do outro Emilio e Aurora Fern\u00e1ndez, que ti\u00f1an tres var\u00f3ns e catro fillas.<\/p>\n\n\n\n<p>S\u00f3 na familia Comesa\u00f1a ficaron once criaturas orfas. Once orfas e o silencio.<\/p>\n\n\n\n<p>Xa eran as cinco da tarde cando levantaron os corpos para volvelos xuntar, desta volta no carro de Manuel Alonso que, por orde da garda civil, levounos ao cemiterio de Ma\u00f1ufe, no mesmo Concello de Gondomar. Gir\u00e1ldez era do Val de Mi\u00f1or, de San Pedro da Ramallosa; Manuel do barrio vigu\u00e9s do Pino e os outros catro do Alcabre, dirixentes todos da sociedade agraria. Loitaban contra aquela fame que era tan forte que fixo que os enterrasen descalzos. Para que non ficasen amoreados coma porcos, o mestre don Rogelio prometeulle os zapatos de todos a quen cavase media ducia de ocos. Por iso os corpos do pai de Telmo, do t\u00edo, do curm\u00e1n deles e dos outros tres asasinados ficaron en tumbas individuais e non naquelas foxas com\u00fans que foron berce de tantos mortos. Antes pase\u00e1ronos no carro polo centro de Gondomar e m\u00e1is al\u00e1, durante oito quil\u00f3metros, para que todo o mundo soubese o que lle pasaba a quen non se conformaba.<\/p>\n\n\n\n<p>Os de Alcabre, e seguro tam\u00e9n os outros, so\u00f1aran que as cousas pod\u00edan ser doutro modo, e por iso Emilio presid\u00eda a directiva compartida cos curm\u00e1ns. Ensinaban \u00e1 veci\u00f1anza a ler e escribir e, para mellorar os resultados do deslombo no campo, botaban unha man en canto fose necesario. A filla, Argentina Comesa\u00f1a, sempre lembraba cando foran axudarlle a atar as vi\u00f1as \u00e1 se\u00f1ora Purifica, a Penaca, que ti\u00f1a o home impedido e ela soa non daba. Por iso \u00e1s d\u00faas fillas maiores de Emilio, ademais de deixalas sen pai, rap\u00e1ronlles o pelo, para que sacasen da cabeza esas <em>rojas <\/em>ideas de solidariedade.<\/p>\n\n\n\n<p>Emilio era o maior dos seis, ti\u00f1a 49 anos. O pai de Telmo, 25. El cumpriu este abril os 90 mais segue precisando arrolar con verdade, xustiza e reparaci\u00f3n ao neno que foi para quitarlle os pesadelos. No tempo en que fixo de ac\u00f3lito aprendeu que se o seu pai era <em>rojo <\/em>arder\u00eda no inferno, e tivo que lidar a soas con ese desacougo pois bastante ti\u00f1an xa na casa coa dor, o loito e os saloucos mastigados. Bater contra o silencio sup\u00faxolle estamparse contra os seus propios credos. O neno que rezaba en lat\u00edn, ao que os curas quer\u00edan levar ao seminario, descubriu de tanto preguntar \u00e1s costas dos silencios de Eusebia, que o mesmo p\u00e1rroco que o bautizara neg\u00e1rase a asinar un certificado de boa conducta que lle salvara a vida ao pai, alegando que non o co\u00f1ec\u00eda malia que o casara e botara auga tam\u00e9n sobre a s\u00faa pequena apenas uns meses atr\u00e1s. Telmo tardou en contarllo \u00e1 nai m\u00e1is de medio s\u00e9culo e tivo que facelo porque lle escapara o dato no medio dunha conversa. El puido salvar a pap\u00e1. E desde aquela ela, que sempre fora de ir \u00e1 igrexa e ata mandara o fillo para axudar a aquel cura nas misas, non a volveu pisar. Que unha cousa \u00e9 pechar a boca e outra ter que tragar.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a> Hai silencios que agochan resistencias. Decisi\u00f3ns firmes de non dedicarlle a infamia nin un segundo m\u00e1is. Pero Telmo sent\u00edase desleal deixando atr\u00e1s aquel home que lle dera a vida e fora enterrado sen zapatos antes de cumprir os 26. Por iso, p\u00faxose a contar e xa non deixou de facelo xamais: Seis homes, quince criaturas orfas, ducias de consignas fascistas e unha igrexa levando a ignominia baixo palio. Sempre tivo claro que ademais de romper o silencio hab\u00eda que desmontar o relato de loa \u00e1 ditadura. Por iso, mesturou actividades como a Biblioteca Vivinte, -en que escolares pod\u00edan pedirlle que lles contara a s\u00faa historia, como quen conta un conto- coa batalla xudicial contra o Concello de Vigo por negarse a quitar a Cruz do Castro. Pregunteille un d\u00eda se non lle do\u00eda especialmente que preitease contra el un alcalde coas mesmas ideas que o seu pai, mais teimoume que el non lle v\u00eda a Abel o socialismo por ning\u00fan lado. Por iso, malia os 90, segue encabezando a loita contra os vestixios franquistas na cidade e en prol da denominaci\u00f3n como lugar de memoria, ao amparo da nova lei, da illa de San Sim\u00f3n, o lazareto onde tantos socialistas como o seu pai ficaron presos. Por iso, oitenta e oito anos despois, o orfo de Jos\u00e9 segue sendo o presidente da Asociaci\u00f3n viguesa pola memoria das v\u00edtimas do 36, e un referente indiscut\u00edbel para todo o memorialismo galego. Para non deixar nunca atr\u00e1s os ideais do seu pai.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<div class=\"mh-excerpt\"><p>elmo Comesa\u00f1a Pampill\u00f3n \u00e9, sen d\u00fabida, un dos grandes referentes da memoria hist\u00f3rica galega <a class=\"mh-excerpt-more\" href=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/\" title=\"A memoria orfa que agromou do silencio\">[&#8230;]<\/a><\/p>\n<\/div>","protected":false},"author":15,"featured_media":12140,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[],"class_list":{"0":"post-12139","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-artigos-de-opinion"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.4 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>A memoria orfa que agromou do silencio -<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"A memoria orfa que agromou do silencio -\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"elmo Comesa\u00f1a Pampill\u00f3n \u00e9, sen d\u00fabida, un dos grandes referentes da memoria hist\u00f3rica galega [...]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/anovapeneira\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2024-07-29T08:00:33+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"720\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"432\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Montse Fajardo\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@APeneira\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@APeneira\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Montse Fajardo\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"8 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Montse Fajardo\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b5d841c74dee61f6776658b07b904c18\"},\"headline\":\"A memoria orfa que agromou do silencio\",\"datePublished\":\"2024-07-29T08:00:33+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/\"},\"wordCount\":1327,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/Eusebia_Pampillon.png\",\"articleSection\":[\"Artigos de opini\u00f3n\"],\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/\",\"name\":\"A memoria orfa que agromou do silencio -\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/Eusebia_Pampillon.png\",\"datePublished\":\"2024-07-29T08:00:33+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/Eusebia_Pampillon.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2024\\\/07\\\/Eusebia_Pampillon.png\",\"width\":720,\"height\":432,\"caption\":\"Eusebia Pampill\u00f3n co seu fillo Telmo e a s\u00faa filla Margarita anos despois-Arquivo familiar\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2024\\\/07\\\/29\\\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"A memoria orfa que agromou do silencio\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/\",\"name\":\"\",\"description\":\"Xornal galego de informaci\u00f3n xeral Publicaci\u00f3n mensual de novas de Galicia e en especial dos Concellos da sur da provincia de Pontevedra.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#organization\",\"name\":\"A Nova Peneira\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/06\\\/logo_a_nova_peneira_portal_web.png\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/06\\\/logo_a_nova_peneira_portal_web.png\",\"width\":300,\"height\":100,\"caption\":\"A Nova Peneira\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/anovapeneira\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/APeneira\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/b5d841c74dee61f6776658b07b904c18\",\"name\":\"Montse Fajardo\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7167d7c282cf42b377b7010dbd21f855dfb9df18abd8af43f29029fc82996df3?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7167d7c282cf42b377b7010dbd21f855dfb9df18abd8af43f29029fc82996df3?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/7167d7c282cf42b377b7010dbd21f855dfb9df18abd8af43f29029fc82996df3?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Montse Fajardo\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/author\\\/montse-fajardo\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"A memoria orfa que agromou do silencio -","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"A memoria orfa que agromou do silencio -","og_description":"elmo Comesa\u00f1a Pampill\u00f3n \u00e9, sen d\u00fabida, un dos grandes referentes da memoria hist\u00f3rica galega [...]","og_url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/anovapeneira","article_published_time":"2024-07-29T08:00:33+00:00","og_image":[{"width":720,"height":432,"url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png","type":"image\/png"}],"author":"Montse Fajardo","twitter_card":"summary_large_image","twitter_image":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png","twitter_creator":"@APeneira","twitter_site":"@APeneira","twitter_misc":{"Escrito por":"Montse Fajardo","Tempo de lectura":"8 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/"},"author":{"name":"Montse Fajardo","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#\/schema\/person\/b5d841c74dee61f6776658b07b904c18"},"headline":"A memoria orfa que agromou do silencio","datePublished":"2024-07-29T08:00:33+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/"},"wordCount":1327,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png","articleSection":["Artigos de opini\u00f3n"],"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/","url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/","name":"A memoria orfa que agromou do silencio -","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png","datePublished":"2024-07-29T08:00:33+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png","contentUrl":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png","width":720,"height":432,"caption":"Eusebia Pampill\u00f3n co seu fillo Telmo e a s\u00faa filla Margarita anos despois-Arquivo familiar"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/07\/29\/a-memoria-orfa-que-agromou-do-silencio\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"A memoria orfa que agromou do silencio"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#website","url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/","name":"","description":"Xornal galego de informaci\u00f3n xeral Publicaci\u00f3n mensual de novas de Galicia e en especial dos Concellos da sur da provincia de Pontevedra.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#organization","name":"A Nova Peneira","url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/logo_a_nova_peneira_portal_web.png","contentUrl":"http:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/logo_a_nova_peneira_portal_web.png","width":300,"height":100,"caption":"A Nova Peneira"},"image":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/anovapeneira","https:\/\/x.com\/APeneira"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#\/schema\/person\/b5d841c74dee61f6776658b07b904c18","name":"Montse Fajardo","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7167d7c282cf42b377b7010dbd21f855dfb9df18abd8af43f29029fc82996df3?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7167d7c282cf42b377b7010dbd21f855dfb9df18abd8af43f29029fc82996df3?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/7167d7c282cf42b377b7010dbd21f855dfb9df18abd8af43f29029fc82996df3?s=96&d=mm&r=g","caption":"Montse Fajardo"},"sameAs":["http:\/\/www.anovapeneira.gal\/"],"url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/author\/montse-fajardo\/"}]}},"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2024\/07\/Eusebia_Pampillon.png","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12139","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/15"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12139"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12139\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12141,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12139\/revisions\/12141"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12140"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12139"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12139"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12139"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}