{"id":12658,"date":"2024-10-28T10:00:59","date_gmt":"2024-10-28T09:00:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/?p=12658"},"modified":"2024-10-23T10:40:37","modified_gmt":"2024-10-23T08:40:37","slug":"cousas-de-salvaterra-18","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2024\/10\/28\/cousas-de-salvaterra-18\/","title":{"rendered":"Cousas de Salvaterra"},"content":{"rendered":"\n

OS M\u00c1RTIRES DE CABREIRA<\/h2>\n\n\n\n
\"Ant\u00f3n
Ant\u00f3n Lourenzo, veci\u00f1o da Vila<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Vai al\u00e1 ben preto de dous lustros, quen isto escribe, comezou neste Concello \u00e1 procura de datos sobre persoas, represaliadas, asasinadas, espoliadas, etc. e dos seus verdugos, como consecuencia do golpe de estado de 1936. Son moitos, moitos m\u00e1is dos que parece, xa ir\u00e1n sa\u00edndo pouco a pouco.<\/p>\n\n\n\n

Como non pode ser doutro xeito, un dos lugares de obrigada visita foi o Xulgado de Paz. Al\u00ed, coa inestimable colaboraci\u00f3n do funcionario xa xubilado, do que lamento non lembrar seu nome, fun pescudando os libros onde se pod\u00edan obter datos. As\u00ed foi como atopei, entre outros, eses cinco homes soterrados a car\u00f3n da igrexa da ferigres\u00eda de Cabreira, concello de Salvaterra de Mi\u00f1o.<\/p>\n\n\n\n

Co\u00f1ec\u00eda o caso dende aquela ma\u00f1\u00e1 cedo, comezo da d\u00e9cada dos 70, que acompa\u00f1ando a meu pai co carro das vacas en direcci\u00f3n a Cabreira, este d\u00edxome antes de virar a \u00faltima curva, \u00a1rapaz!, a\u00ed nese lugar, na madrugada do 18 de Outubro do ano 1936 (contaba el 16 anos) atopeime con cinco homes mortos, \u00a1ben!, un a\u00ednda se mov\u00eda algo, e eu co medo sa\u00edn de al\u00ed as presas.<\/p>\n\n\n\n

Volvendo o Xulgado de Paz, al\u00ed souben que antes ca min outra persoa pescudara os mesmos datos, trat\u00e1base do historiador e escritor Xos\u00e9 Ram\u00f3n Paz Ant\u00f3n. Traballaba eu ent\u00f3n baixo o paraugas da Asociaci\u00f3n Cultural Lazoiro, e baixo esa entidade fixemos por primeira vez en Salvaterra unha exposici\u00f3n os d\u00edas 21, 22 e 23 de Outubro do 2016, no espazo das chamadas \u201cMinas\u201d, (restos dos tempos da guerra da independencia de Portugal s\u00e9culo XVII), por certo coa intervenci\u00f3n do citado Xos\u00e9 Ram\u00f3n e do, ent\u00f3n Presidente da Real Academia Galega Don Xes\u00fas Alonso Montero. Esta exposici\u00f3n \u00eda encami\u00f1ada a sacar do esquecemento precisamente a moitas desas v\u00edtimas entre as que se encontraban \u201cos cinco de Cabreira\u201d.<\/p>\n\n\n\n

Continuamos traballando e investigado e a\u00ednda non rematamos, falta moito por facer. Convocamos unha charla informativa tempo despois, e as\u00ed, coa s\u00faa presenza, entramos en contacto coa Asociaci\u00f3n para a Recuperaci\u00f3n da Memoria Hist\u00f3rica a que non tardamos en adherirnos.<\/p>\n\n\n\n

Traballamos incansablemente para lograr a transformaci\u00f3n dunha fonte, fronte a praza de abastos, que non era m\u00e1is que un monumento franquista, at\u00e9 lograr a un Espazo da Memoria adicado por certo a T\u00d3DALAS v\u00edtimas do golpe de Estado. Traballamos tam\u00e9n sen descanso at\u00e9 lograr colocar un monumento en lembranza dos cinco asasinados, soterrados en Cabreira. En \u00e1mbolos casos hai que reco\u00f1ecer e agradecer a colaboraci\u00f3n do concello de Salvaterra polas facilidades prestadas.<\/p>\n\n\n\n

Nestas medias, a ocorrencia do compa\u00f1eiro de loitas \u00c1ngel L\u00f3pez M\u00e9ndez, de publicar un artigo sobre o caso de Cabreira na Nova Peneira, trouxo consigo a feliz lectura en terras do Morrazo do citado artigo que levou consigo, nada menos, que a case casar \u201cos cinco de Cabreira\u201d con d\u00faas se\u00f1oras nonaxenarias de Moa\u00f1a vivas, que te\u00f1en unha moi alta probabilidade de ser fillas de alg\u00fans dos cinco, que asemade, estar\u00edan emparentados entre si.<\/p>\n\n\n\n

Chegados a esta altura, por fin, seica o d\u00eda 11 de Novembro van dar comezo o traballos de exhumaci\u00f3n. C\u00f3ntase con fondos dados polo Ministerio da Memoria, BOE 18\/10\/2024.<\/p>\n\n\n\n

\u00c9 de referencia obrigada o artigo publicado na Nova Peneira do 05\/02\/2024, polo membro Directivo da Asociaci\u00f3n pola Recuperaci\u00f3n da Memoria Hist\u00f3rica do Baixo Mi\u00f1o, Condado e A Louri\u00f1a, Don \u00c1ngel L\u00f3pez M\u00e9ndez.<\/p>\n\n\n\n

Salvaterra de Mi\u00f1o, 19 de Outubro do 2024<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n\n

Segundo pola esquerda Fernando Serrulla, Forense, Helena Pousa Presidenta Asociaci\u00f3n M. H.,<\/span><\/font>
<\/p><\/p>\n\n\n\n