Ven do n\u00famero anterior\u2026<\/p>\n\n\n\n
Non faltou quen se alegrara da morte de Bernardo, exemplo de tal infamia ficou escrita para a posteridade na carta do 3 de agosto\/36, dirixida a un fascista vigu\u00e9s polo que fora Xu\u00edz Municipal de Salvaterra, Alfonso Gonz\u00e1lez Troncoso do lugar do Lodeiro, \u201c\u2026En esta xa fusilaron a un, o concelleiro comunista por Alx\u00e9n\u2026\u201d (Xentileza de Fco. Candeira Mosquera).<\/p>\n\n\n\n
Importa saber o contexto no que se xogaba a vida aquela xente, por iso transcribo un resumo de sucesos neses d\u00edas, publicados polo xornal \u201cEl Pueblo Gallego\u201d o 01 de Xullo do 1936, (que xa caera nas mans dos golpistas, levantados en armas contra a legalidade democr\u00e1tica), di as\u00ed:<\/p>\n\n\n\n
\u201cPola Prensa do d\u00eda 19 \u00faltimo s\u00f3ubose do estado de Espa\u00f1a, apoderouse de t\u00f3dolos pac\u00edficos cidad\u00e1ns desta localidade unha gran desasosego. Dende as primeiras horas da noite de dito d\u00eda, numerosos grupos de homes dirix\u00edanse a Casa do Pobo, (hoxe Casa da M\u00fasica), existente nesta vila. O seguinte d\u00eda, 20, os grupos eran cada vez m\u00e1is numerosos e dirix\u00edanse o Concello a recibir ordes do Alcalde; pouco despois do medio d\u00eda declarouse a folga xeral, obrigando o peche de comercios, tendas, talleres, etc.<\/p>\n\n\n\n
Dende o d\u00eda 21 percorren as parroquias do municipio e diferentes lugares desta vila grupos de paisanos armados con toda clase de armas de fogo, e obrigan os tranquilos e honrados veci\u00f1os, tanto de d\u00eda como a altas horas da noite, a que lles fagan entrega das armas que posu\u00edan conseguindo incautarse de todas. Cando con tal obxecto, chamaron a altas horas da noite as portas da casa do cura de Taboexa, sen saber de onde, soou un disparo e un dos do grupo armado apareceu ferido de perdigonada nunha n\u00e1dega. Foxen todos e traen o ferido a esta vila. O d\u00eda seguinte m\u00e1is de 30 paisanos armados, capitaneados polos significados comunistas, van a procura do citado p\u00e1rroco, quen de atopalo, mal o pasar\u00eda. Pouco despois presentouse dito se\u00f1or \u00f3 Alcalde, ficando detido nunha das dependencias da Casa Consistorial.<\/p>\n\n\n\n
A situaci\u00f3n fac\u00edase m\u00e1is angustiosa para os pac\u00edficos cidad\u00e1ns, por practicarse detenci\u00f3ns arbitrarias e temerse acap\u00e1ranse os v\u00edveres e existencias de pan, toda vez que eran moitos os homes aqu\u00ed concentrados, circulando pronto o rumor de que as forzas marxistas percorr\u00edan as casas dos propietarios buscando alimentos.<\/p>\n\n\n\n
Por outra banda, a falta de luz, de comunicaci\u00f3n telegr\u00e1fica e telef\u00f3nica, sen trens nin carros, nin sequera un aparello de radio que escoitar, sum\u00eda a todos nunha espantosa zozobra. E para colmar a situaci\u00f3n, o tel\u00e9fono que solo comunicaba con Tui, transmit\u00eda ordes dos marxistas daquel pobo a cada cal m\u00e1is inquietantes.<\/p>\n\n\n\n
Unha tarde chegou de Tui unha camioneta con paisanos armados, infundindo p\u00e1nico e ondeando voar as pontes e obstru\u00edr estradas, a fin de impedir a entrada das forzas armadas. O seguinte d\u00eda tam\u00e9n de tarde, corre o rumor de que vi\u00f1an forzas inimigas pola estrada de Ponteareas. T\u00f3dolos espingardeiros van apresa e pensan en preparar unha emboscada. Varios ven un carro con Garda Civil, est\u00e1n en d\u00fabidas se ser\u00e1n amigos ou inimigos; esc\u00f3ndense e escoitase un disparo. Os \u00e1nimos tranquil\u00edzanse algo o saberse que non houbo v\u00edtimas e que era a Garda Civil de Ponteareas que vi\u00f1a reparando o tendido telef\u00f3nico e que disparara sen \u00e1nimo de causar desgrazas.<\/p>\n\n\n\n
O d\u00eda 26, o pitar dunha m\u00e1quina de tren, que vi\u00f1a de Vigo, sorprendeu a todos. Outra vez o medo e o p\u00e1nico apod\u00e9rase dos espingardeiros. \u00bfQuen vai contra o inimigo? Algo tranquil\u00edzalles o estar a v\u00eda erguida na ponte da Fillaboa. O pouco tempo chegan uns carabineiros con unha orde para as autoridades desta localidade e para que se entrevisten coas forzas armadas o servizo de Espa\u00f1a. O Alcalde, por fin, acede os reiterados consellos do tenente de Carabineiros desta praza, trata de resignar o mando e ordena as milicias de paisanos que deixen as armas, o que pouco a pouco foi realiz\u00e1ndose.<\/p>\n\n\n\n
Xusto \u00e9 consignar aqu\u00ed, que o moi digno tenente de Carabineiros D. Francisco Villarrubia, permanecendo acuartelado coas escasas forzas as s\u00faas ordes de Carabineiros e Garda Civil, con serenidade e sensatez, velou polo mantemento da orde, evitando nesta localidade d\u00edas de amargura e loito. O d\u00eda 28, xa ning\u00fan paisano circulaba con armas, podendo un piquete de Carabineiros \u00e1s dez da ma\u00f1\u00e1 publicar o Bando de Guerra, con gran contento da veci\u00f1anza que se v\u00eda libre e tranquila.<\/p>\n\n\n\n
Foron tan r\u00e1pidas e eficaces as ordes dadas polo comandante militar Sr. Villarrubia que, en poucas horas, f\u00edxose cargo do Concello, estaban expeditas as estradas, funcionaba a luz, andaban carros, abr\u00edanse comercios e todo o mundo se po\u00f1\u00eda fronte do seus traballos e as comunicaci\u00f3ns repar\u00e1banse con prontitude.<\/p>\n\n\n\n
O d\u00eda 29 chegaron trens de Ourense e Vigo, despois de reparadas as avar\u00edas causadas nas pontes e v\u00edas polos marxistas, con viaxeiros e tropas armadas dos distintos institutos, que saudaban co berro \u00a1Viva Espa\u00f1a! Que era contestado por todos con grande entusiasmo. Varios cami\u00f3ns con forzas chegaron at\u00e9 o cuartel da Garda Civil saudando de igual maneira. Estamos, pois, desfrutando actualmente nesta vila dunha paz e tranquilidade absoluta, grazas o trunfo das armas o servizo de Espa\u00f1a.\u201d<\/p>\n\n\n\n
O d\u00eda 29 pasearon a Bernardo, \u201cperigoso\u201d home progresista, Concelleiro nas filas do P.S.O.E. labrador e panadeiro. No Rexistro Civil de Salvaterra de Mi\u00f1o, folio 137, apuntamento 90, pode lerse: \u201c\u2026proc\u00e9dese a inscribir a defunci\u00f3n de D. Bernardo Bern\u00e1rdez Mart\u00ednez, de vinte catro anos de idade, natural de Nogheira, Ponteareas, fillo de Xo\u00e1n e de Isabel, con enderezo na parroquia de Alx\u00e9n, lugar do Coto D`Ouro\u2026.casado con Carme Trigo Bern\u00e1rdez de cuxo matrimonio deixa dous fillos chamados Bernardo e Xosefa, (lembrar que outro vi\u00f1a de cami\u00f1o). Morreu no lugar da Picada desta vila, (antigo matadoiro), \u2026a consecuencia de hemorraxia interna\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n
Continuar\u00e1\u2026<\/p>\n\n\n\n
Ant\u00f3n Lourenzo, \u201cXaque\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Salvaterra de Mi\u00f1o a 16 de Febreiro do 2025<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"