Como cada ano desde hai 63 anos, o vindeiro 17 de maio cel\u00e9brase o D\u00eda das Letras Galegas para reco\u00f1ecer e homenaxear a unha figura destacada da literatura galega, as\u00ed tam\u00e9n como para reivindicar e promover o uso e a importancia do galego na cultura e na sociedade, a s\u00faa difusi\u00f3n e axudar a que novas xeraci\u00f3ns co\u00f1ezan a literatura do noso pa\u00eds.<\/p>\n\n\n\n
A data escollida, o 17 de maio, conmemora a publicaci\u00f3n en 1863 de Cantares Gallegos da grande Rosal\u00eda de Castro, unha obra que marcou o inicio do Rexurdimento, \u00e9 dicir, a recuperaci\u00f3n da lingua galega como lingua literaria.<\/p>\n\n\n\n
O D\u00eda das Letras Galegas foi creado en 1963 pola Real Academia Galega, coincidindo co centenario desta publicaci\u00f3n. A persoa homenaxeada debe escribir en galego e levar polo menos 10 anos falecida.<\/p>\n\n\n\n
Este d\u00eda \u00e9 festivo oficial en Galicia. Mobiliza escolas, medios e instituci\u00f3ns e sempre fan alg\u00fan traballo ou exposici\u00f3n para dar voz \u00e1s persoas homenaxeada para que, tanto elas, comas as s\u00faas obra sexan reco\u00f1ecidas e non esquecidas.<\/p>\n\n\n\n
Nos \u00faltimos anos est\u00e1selle dando o reco\u00f1ecemento que se merecen as autoras , igual que darlle voz non s\u00f3 aos autores cl\u00e1sicos, e tam\u00e9n a xornalistas, editores e editoras, artistas ou activistas culturais.<\/p>\n\n\n\n
A presenza de mulleres foi sempre baixa, pero est\u00e1 a medrar nestes \u00faltimos tempos e desde o 2021 d\u00e9uselle voz a autoras como Sela Arias, Luisa Villalta e, este ano, a Bego\u00f1a Caama\u00f1o que se converte na s\u00e9tima muller en obter este reco\u00f1ecemento. Todas elas tiveron unhas li\u00f1as neste xornal para as\u00ed darlle visibilizaci\u00f3n feminina a cultura galega.<\/strong><\/p>\n\n\n\n A autora homenaxeada no D\u00eda das Letras Galegas deste 2026, Bego\u00f1a Caama\u00f1o, nace como unha das figuras m\u00e1is especiais do xornalismo e da literatura galega contempor\u00e1nea, e deixa un legado comprometido como novelista, feminista, xornalista e defensora dos dereitos das e dos traballadores deste pa\u00eds.<\/p>\n\n\n\n Bego\u00f1a naceu en Vigo, no barrio do Calvario, en 1964 e faleceu moi novi\u00f1a en Santiago de Compostela en 2014, con tan s\u00f3 cinco d\u00e9cadas vividas.<\/p>\n\n\n\n Caama\u00f1o desenvolveu a maior parte da s\u00faa carreira como xornalista en medios radiof\u00f3nicos. Comezou en Radio Noroeste e Radio Popular e a finais dos anos oitenta entrou na Radio Galega. Desde al\u00ed constru\u00edu un estilo propio, destacando polo seu rigor, compromiso \u00e9tico e defensa firme da lingua galega. Non se limitou a contar a realidade: interpretouna, cuestionouna e puxo o foco nas marxes. Na Radio Galega, ideou e dirixiu os programas Andando a Terra, Club Cultura e Expreso de Medianoite, ademais de ser parte do equipo do Diario Cultural.<\/p>\n\n\n\n O seu traballo estivo tam\u00e9n atravesado polo compromiso laboral e o activismo social. Xa desde a s\u00faa vida de estudante comezou coas protestas estudant\u00eds que reclamaban descontos no transporte p\u00fablico cando cursaba 3\u00ba de BUP. Logo de adulta, participou activamente na defensa dos dereitos das traballadoras e traballadores dos medios p\u00fablicos, convencida de que o xornalismo deb\u00eda estar ao servizo da cidadan\u00eda. No \u00e1mbito sindical, chegou a ocupar o cargo de presidenta do Comit\u00e9 Interempresas da CRTVG.<\/p>\n\n\n\n O feminismo non foi para Caama\u00f1o un tema, sen\u00f3n unha forma de estar no mundo. Participou en espazos como Mulheres Nacionalistas Galegas e a Marcha Mundial das Mulleres.<\/p>\n\n\n\n A s\u00faa entrada na literatura produciuse relativamente tarde, na que s\u00f3 formou parte durante cinco os \u00faltimos cinco anos da s\u00faa vida, pero deixounos un enorme impacto e d\u00faas grandes obras:<\/p>\n\n\n\n Circe ou o pracer do azul<\/em> (2009), Bego\u00f1a reinterpreta as figuras de Circe e Pen\u00e9lope, a amante e a esposa de Ulises da na Odisea para explorar o desexo, a liberdade e a identidade feminina. A obra supuxo unha revelaci\u00f3n dentro da literatura galega.<\/p>\n\n\n\n Tres anos despois publicou Morgana en Esmelle<\/em> (2012), onde retoma o ciclo art\u00farico para constru\u00edr un universo narrativo no que as mulleres deixan de ser secundarias e pasan a ocupar o centro do relato. A novela foi amplamente reco\u00f1ecida pola cr\u00edtica e consolidou a s\u00faa voz como unha das m\u00e1is orixinais da narrativa contempor\u00e1nea. Obra pola que recibiu o Premio da Cr\u00edtica Espa\u00f1ola.<\/p>\n\n\n\n En ambas obras exp\u00f3n a necesidade de revisar os relatos herdados para cuestionar as estruturas de poder patriarcal que os soste\u00f1en.<\/p>\n\n\n\n En 2017, a Deputaci\u00f3n de A Coru\u00f1a crea o premio Bego\u00f1a Caama\u00f1o, que distingue a unha persoa, entidade, colectivo ou proposta art\u00edstica comprometida coa igualdade de x\u00e9nero desde o \u00e1mbito da cultura.<\/p>\n\n\n\n En 2019 o concello de Santiago de Compostela, nomeouna filla adoptiva da cidade e p\u00faxolle o seu nome ao parque situado detr\u00e1s dos xulgados do barrio de Fonti\u00f1as.<\/p>\n\n\n\n A elecci\u00f3n de Bego\u00f1a Caama\u00f1o como figura central do D\u00eda das Letras Galegas 2026 sup\u00f3n non s\u00f3 un reco\u00f1ecemento institucional, sen\u00f3n tam\u00e9n unha oportunidade para redescubrir unha obra que segue plenamente vixente nun contexto no que o debate sobre igualdade, memoria e identidade contin\u00faa aberto e ultimamente est\u00e1 a ser cuestionado e vilipendiado, a s\u00faa voz resulta especialmente necesaria.<\/p>\n\n\n\n M\u00e1is dunha d\u00e9cada despois do seu falecemento, Bego\u00f1a Caama\u00f1o contin\u00faa interpelando lectoras e lectores. A s\u00faa obra, breve pero intensa, \u00e9 un convite a mirar o mundo con ollos cr\u00edticos pois Bego\u00f1a foi unha das voces m\u00e1is singulares da cultura galega contempor\u00e1nea, cunha traxectoria que combina xornalismo cr\u00edtico, literatura e compromiso social. Porque, como ela mesma demostrou, contar historias tam\u00e9n \u00e9 unha forma de cambiar a realidade. A s\u00faa traxectoria, breve pero intensa, deixou unha pegada profunda tanto nos medios de comunicaci\u00f3n como na narrativa galega do s\u00e9culo XXI.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"