Abandonamos hoxe momentaneamente a guerra con Portugal porque a actualidade do descubrimento dun interesante documento relacionado directamente c\u00f3 que fora Alcalde de Salvaterra cando o golpe de Estado as\u00ed mo parece.<\/p>\n\n\n\n
Fagamos antes, non obstante, un percorrido pola que foi a s\u00faa peregrinaxe dende que se \u201crispou das gadoupas da morte\u201d en Salvaterra.<\/p>\n\n\n\n
Hoxe te\u00f1o m\u00e1is claro que trala intervenci\u00f3n, directa ou indirecta, na fuxida de Mari\u00f1o de persoeiros coma Jos\u00e9 B\u00e9rtolo (mestre en Cillarga, Ponteareas), do m\u00e9dico Arturo Queimadelos Barros de Esquerda Republicana, de Carlos Su\u00e1rez Orxe xefe local da Falanxe e do falanxista do Lodeiro Alfonso Gonz\u00e1lez Troncoso, (ex Xuiz de Paz durante a Rep\u00fablica), que conseguiron que Mari\u00f1o pasara a fronteira pola illa grande da Fillaboa, primeiro a p\u00e9, logo nunha embarcaci\u00f3n que ben puido ser a piragua do fillo de Queimadelos.<\/p>\n\n\n\n
Dous cambistas de Mon\u00e7\u00e3o (tal vez un fora un tal Francisco Est\u00e9ves) fixeron xesti\u00f3ns coa polic\u00eda portuguesa, para que non puxeran impedimento a s\u00faa estad\u00eda en Portugal. E as\u00ed foi como se abriu o Proceso n\u00ba 925\/36 e a conseguinte Biograf\u00eda Prisional, existente no Arquivo da Torre do Tombo en Lisboa, fondo da PIDE (polic\u00eda pol\u00edtica portuguesa), folio n\u00ba 3655, \u201cEntregue pela Guarda Fiscal deu entrada no Posto de Mon\u00e7\u00e3o em 05-08-36, motivo entrada clandestina em Portugal, recolhendo \u00e1 Cadeia Civil da Comarca de Mon\u00e7\u00e3o. Transferido para a Delega\u00e7\u00e3o do Porto em 28-08-36. Transferido para esta Cidade (Lisboa) em 31-08-36, recolhendo a 1\u00aa Esquadra. Embarcou para Tarragona em 10-10-36.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Detido polas autoridades portuguesas, non foi devolto de inmediato a Galiza, como era habitual, sen\u00f3n que tras estar varios d\u00edas detido en Mon\u00e7\u00e3o, foi levado \u00f3 Porto e de a\u00ed a Lisboa, o forte de Cajias. Al\u00ed, el que estaba moi acostumado a escribirse cos Directivos da Asociaci\u00f3n de Residentes en Salvaterra de Mi\u00f1o en Bos Aires, pediulle axuda a D. Manuel Puente, natural de Oleiros, o Presidente.<\/p>\n\n\n\n
A axuda tardou en chegar pero chegou, en forma de Escudos portugueses, que contribu\u00edron a sufocar a situaci\u00f3n inmediata de miseria na que se encontraba. Eran moitos os fuxidos refuxiados en Portugal, os que fux\u00edan polo norte vindos de toda a Galiza e Sanabria, e os fuxidos das bestialidades do ex\u00e9rcito golpista na Extremadura. Daquela o Embaixador da Rep\u00fablica en Lisboa, Salvador de Madariaga, fretou un buque no que embarcaron uns 1500 refuxiados cara a Tarragona.<\/p>\n\n\n\n
Xa a salvo e despois de moitas vicisitudes, entre outras non poder trocar os escudos en pesetas, primeiro arrimou a unha unidade militar, logo nunha pensi\u00f3n que non pod\u00eda pagar ata que lle chegou de novo axuda de Bos Aires en pesetas. Pasou un tempo traballando en Reus, no aer\u00f3dromo militar, \u201cprotexido\u201d por un piloto pontare\u00e1n. Escribe dende esta cidade a carta onde se laia amargamente do feito de se encontrar seu fillo maior loitando forzoso no ex\u00e9rcito franquista, polas terras de Arag\u00f3n, \u201ccontra mis ideas y las suyas propias\u201d. Al\u00ed sufriu as consecuencias dun dur\u00edsimo bombardeo a\u00e9reo da aviaci\u00f3n italiana do que sa\u00edu ferido. Recuperado das feridas, o seu valedor pontare\u00e1n pasou a zona de Valencia e el desprazouse a Barcelona onde traballou na intendencia militar xunto a outros colegas da zona do Condado.<\/p>\n\n\n\n
Trala ca\u00edda en febreiro do 39 da fronte de Arag\u00f3n e o conseguinte avance cara a Catalu\u00f1a das tropas franquistas, Mari\u00f1o que xa ti\u00f1a 58 anos, iniciou unha penosa retirada deica o norte, a procura de cruzar a fronteira francesa, chegou a Girona a p\u00e9, logo a Figueres nunha camioneta e de al\u00ed, canda outros moitos, outra vez a p\u00e9 ata Cerbere, primeira localidade francesa, ap\u00f3s a vila catal\u00e1 de Port Bou. Nun tren lev\u00e1ronos a vila francesa Brive-La-Gaillarde, a uns 100 kms. de Burdeos. Como el di dirix\u00edndose os valedores de Bos Aires\u2026. \u201cEstoy en un refugio, no s\u00e9 qu\u00e9 tiempo me dejar\u00e1n estar aqu\u00ed o lo que har\u00e1n conmigo. Por eso ruego a esa Sociedad tome, o con urgencia esa Comisi\u00f3n Directiva, un acuerdo sobre mi Situaci\u00f3n Angustiosa, pues Uds. que nunca me han abandonado no me abandonar\u00e1n ahora en este cr\u00edtico momento. Ayer escrib\u00ed al amigo Puente y Grandal, (directivos da Sociedade) d\u00e1ndole conocimiento de c\u00f3mo estoy.<\/p>\n\n\n\n
De momento necesito algunos Francos, yo pesetas tengo pero aqu\u00ed de momento no le dan valor, tratar\u00e9 por todos los medios de ver de hacerme entrar a esa (Bordeaux?) hasta ver en que para toda esta tragedia, aqu\u00ed no se puede uno desenvolver para nada, primero que uno no comprende el idioma y adem\u00e1s es un pueblo que no hay organizaciones de ideales, por lo tanto espero que me contesten enseguida y me mand\u00e9is como arriba indico algunos Francos, por giro aqu\u00ed al Banco de Francia, pues para este franqueo de sellos tuve que pedir por aqu\u00ed como pude, \u00a1qu\u00e9 vida m\u00e1s horrible esta!…\u201d<\/p>\n\n\n\n
A novidade que te\u00f1o hoxe, froito de investigaci\u00f3n, na que interviron terceiras persoas, boas e xenerosas, \u00e9 que grazas a iso caeu nas mi\u00f1as mans a seguinte carta in\u00e9dita asinada por Mari\u00f1o, (por raz\u00f3n de espazo vou abreviala):<\/p>\n\n\n\n
Est\u00e1 asinada por Mari\u00f1o en Brive-La-Gaillarde o 29 de Marzo de 1939, vai dirixida o Excmo. Sr. Don Narciso Bassols, Ministro dos Estados Unidos Mexicanos na Franza, d\u00ed as\u00ed;<\/p>\n\n\n\n
\u201c\u2026 me permito molestar su atenci\u00f3n para comunicarle que ha llegado a mi conocimiento los buenos prop\u00f3sitos que animan al Gobierno de su digna representaci\u00f3n en este pa\u00eds, para acoger en territorio Mexicano a los Refugiados Espa\u00f1oles, cuya intervenci\u00f3n en las instituciones del Gobierno de la Rep\u00fablica Espa\u00f1ola les impide volver a la patria sin riesgo de perder la vida.<\/p>\n\n\n\n
Por mi conciencia pol\u00edtica y obediencia al Gobierno de la Rep\u00fablica, en el desempe\u00f1o de los cargos que se me confiaron, tuve que salir de (la) Espa\u00f1a fascista, para incorporarme a la legalidad constituida por la voluntad mayoritaria del honrado pueblo espa\u00f1ol, a fin de continuar sirviendo a mi Patria y a mi causa, lo cual he hecho con entusiasmo, honradez y cari\u00f1o, durante los dos a\u00f1os y medio de guerra transcurridos.<\/p>\n\n\n\n
H\u00e1llome pues, entre la gran legi\u00f3n de Refugiados Espa\u00f1oles, cuya lealtad a los poderes Republicanos Constituidos, constituye hoy un delito de alta traici\u00f3n, que Franco se cobra con la vida.\u201d<\/p>\n\n\n\n
En tales circunstancias, Excmo. Sr. Ruego a V. E. se digne dar por presentada mi solicitud para radicarme en M\u00e9xico o bien se sierva ordenar me sea enviada la solicitud oficial de rigor, en este caso la remitir\u00e9 nuevamente a la Delegaci\u00f3n que tan dignamente desempe\u00f1a, con la mayor brevedad posible\u2026\u201d<\/p>\n\n\n\n
Como xa contei noutro artigo, a sa\u00edda foi meses despois pero cara a Bos Aires.<\/p>\n\n\n\n
Salvaterra de Mi\u00f1o a 05 de Maio de 2026<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Abandonamos hoxe momentaneamente a guerra con Portugal porque a actualidade do descubrimento dun interesante documento relacionado directamente c\u00f3 que fora Alcalde de Salvaterra cando o golpe de Estado as\u00ed mo parece.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":13387,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_exactmetrics_sitenote_active":false,"_exactmetrics_sitenote_note":"","_exactmetrics_sitenote_category":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[1300],"class_list":["post-15897","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artigos-de-opinion","tag-concello-de-salvaterra-de-mino","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"yoast_head":"\n