Ven do mes de Abril pasado.<\/p>\n\n\n\n
Ano de 1658\u2026. No arrabal de Mon\u00e7\u00e3o hai dous conventos, un de relixiosas Franciscanas, outro de monxas de S. Bento, o primeiro foi logo ga\u00f1ado e serviu de plataforma para o ataque, o outro ficou arruinado pola artiller\u00eda.<\/p>\n\n\n\n
Gobernaba Mon\u00e7\u00e3o o Tenente de Mestre de Campo Xeneral Louren\u00e7o de Amor\u00edm Pereyra. Constaba a guarnici\u00f3n de seiscentos Infantes pagos e Auxiliares asistidos de Oficiais de co\u00f1ecido valor, estaban ben fornecidos, ag\u00e1s de munici\u00f3ns que eran poucas, asemade a esperanza dos socorros \u00eda con atraso.<\/p>\n\n\n\n
A sete de Outubro comezaron a traballar as bater\u00edas e para cubrir o traballo de unha, avanzou D. Baltasar Pantoja un Tercio de Infanter\u00eda ata unhas casas que estaban fora da Praza. Sa\u00edu a defendelas o Sarxento Maior Diogo de Oliveyra con corenta Infantes e resistiu moitas horas a embestida do Tercio. Recibiron os galegos reforzos, retirouse o Sarxento Maior ferido dunha bala de mosquete, do que pronto acabou morrendo. Ga\u00f1adas as casas e lanzada unha ponte de barcas no lugar chamado Caracoes, deron os Galegos un asalto na zona da tenalha (estrutura defensiva de pouca altura, feita nun foso entre dous baluartes) de S. Antonio que defend\u00eda o Alf\u00e9rez Estev\u00e3o de Barbeytas. Foi un combate vigoroso, m\u00e1is grande a resistencia. Retir\u00e1ronse os Galegos pero no cuarto da Alva (quenda de garda que se realiza na madrugada, entre as catro e as oito horas) tornaron a atacar a tenalha, imaxinando que os defensores estaban descansando polo bo resultado anterior, poren o Alferez valeroso e vixilante, hab\u00e9ndolle Louren\u00e7o de Amor\u00edm reforzado a guarnici\u00f3n, tivo tan boa sorte que obrigou \u00f3s Galegos de novo \u00e1 retirada con perda considerable de homes , demostrando \u00f3 Marqu\u00e9s de Viana, que a empresa de Mon\u00e7\u00e3o era moito m\u00e1is dif\u00edcil que a de Lapela, en consecuencia dispuxo continuar o asedio con maior cuidado. Levant\u00e1ronse d\u00faas plataformas, unha no patio do mosteiro de S. Bento, outra na ermida de S. Xuli\u00e1n, nos que emprazaron seis medios can\u00f3ns contra a muralla. A artiller\u00eda do Forte de Aitona (preto do actual pazo das Barreiras) ocasionaba grande ru\u00edna nas casas da Vila e a este mesmo fin se levantou unha cuarta bater\u00eda na marxe do r\u00edo e todas, inclusive un morteiro, disparaban incesantemente. Os defensores armados de valor, acostumados \u00e1s balas non buscaron m\u00e1is reparo que entregarse a s\u00faa sorte. Difundiuse este exceso de confianza pola carraxe das mulleres, que sen temor \u00e1s balas serviron con admiraci\u00f3n \u00f3s feridos e doentes. O Conde de Castello-Melhor con incesante traballo dispu\u00f1a ordes, promet\u00eda premios e ameazaba con castigos a todos aqueles que non acudisen a defensa da Vila, pero non foron suficientes estas medidas posto que os reforzos que vi\u00f1an de Ponte da Lima mandados polo Xeneral de Artiller\u00eda, encomendado de auxiliar \u00e1 Vila de Mon\u00e7\u00e3o, tivo graves problemas para formar ese ex\u00e9rcito de reforzo, poucos eran os que acud\u00edan \u00f3 chamado e menor a persistencia dos que se achegaban, medrando con isto a desconfianza na perda da Praza, m\u00e1is polo desalento dos naturais do pa\u00eds que polo valor dos inimigos, e todas estas fatalidades \u00edanse conxurando contra a vida do Conde de Castello-Melhor, cuxa sa\u00fade se resent\u00eda.<\/p>\n\n\n\n
O Marqu\u00e9s de Viana reco\u00f1ecendo o valor dos defensores de Mon\u00e7\u00e3o, que non pensaban entregar aquela Praza facilmente, dividiu a circunvalaci\u00f3n dela en tres cuarteis ou partes, ben fortificados con l\u00ed\u00f1as e fort\u00edns que pechaban o cord\u00f3n. Don Baltasar Pantoja, logo que asegurou os socorros que pod\u00edan entrar na Parza, abordou por d\u00faas partes \u00f3s sitiados. Determinaron eles cortarlle os pasos e consegu\u00edrono facendo varios contraataques. O dezasete de Outubro sa\u00edron do Fortin de S. Antonio contra unha das li\u00f1as de ataque, que cami\u00f1aba para aquela parte, obrigando os Galegos atacantes a retroceder. Foron socorridos polo ex\u00e9rcito e retir\u00e1ronse os sitiados, pelexando con tanto valor a custo de alg\u00fans feridos pero deixando a Campa\u00f1a cuberta de corpos de Galegos, figurando entre os mortos o Capit\u00e1n Segura e outros Oficiais.<\/p>\n\n\n\n
Estes bos resultados aumentaron o alento dos sitiados pero acrecentaban a pena do Conde de Castello-Melhor pola imposibilidade real de socorrelos coa prontitude que desexaba. Alivioulle esta situaci\u00f3n o Conde de Miranda, Gobernador do Porto que chegou en persoa \u00f3 Cuartel de Coura con oitocentos Infantes. O Conde de Castello-Melhor p\u00faxoo en antecedentes do apreto en que estaban os de Miranda, do moito que precisaban de ser socorridos e dos poucos medios que ti\u00f1an, e despois de longa conferencia acordaron que se introducise calquera socorro por pequeno que fora, para dar alivio e \u00e1nimo \u00f3s sitiados, e polo menos ga\u00f1ar tempo para intentar un socorro maior.<\/p>\n\n\n\n
Ofreceuse o Mestre de Campo Fernando de Sousa Coutinho para examinar o lugar por onde se deb\u00eda introducir o socorro premeditado, o Conde de C. Melhor mostrou a sua satisfacci\u00f3n por esa oferta e mandou incluso os seus fillos para o acompa\u00f1ar. O mesmo fixo Mathias da Cunha e o Capit\u00e1n de Cabalos Diogo Pereyra de Araujo, moi pr\u00e1ctico naquel distrito.<\/p>\n\n\n\n
Sa\u00edu Fernando de Sousa do cuartel de Coura na noite do dezanove de Outubro e chegando o cuartel de Cortos (tal vez Cortes, fregues\u00eda de Mon\u00e7\u00e3o) a tiro de mosquete, apeouse o Capit\u00e1n e Diogo Pereyra e entrando por entre os sentinelas das Compa\u00f1\u00edas de garda, que ficaban fora dos cuarteis, examinou o lugar que ocupaban, a altura das li\u00f1as, o estado destas e todo o que m\u00e1is convi\u00f1a para informar \u00f3 Conde, do que se v\u00eda e non do que se supu\u00f1a, vicio que ti\u00f1an moitos exploradores dando en perder grandes empresas. Retirouse Fernando de Sousa e informando \u00f3 Conde de todo o que ti\u00f1a examinado, deulle a esperanza de conseguir o que se intentaba.<\/p>\n\n\n\n
Rapidamente deu o Conde aviso a Antonio de Almeyda Carvalhaes, que gobernaba Salvaterra, para que tivese preparados todos os barcos, que eran necesarios para introducir o socorro, advert\u00edndoo dos fins que hab\u00edan de ter, para a hora de sa\u00edr os barcos da Gandra de Cortos, lugar en que a Infanter\u00eda e as munici\u00f3ns hab\u00edan de embarcar, para introducirse por Salvaterra en Mon\u00e7\u00e3o. Dada esta orden, marchou o vinte e un de Outubro o Tenente Xeneral de Cabaleir\u00eda Domingos da Ponte Gallego con trescentos cabalos e Fernando de Sousa Coutinho con catrocentos Infantes, que foron entregados despois de embarcados \u00f3 Capit\u00e1n Fernando Leyte Pita que levaba na s\u00faa compa\u00f1\u00eda os Capit\u00e1ns Antonio Ferraz, Francisco de Castro de Araujo, Alexandre de Sousa de Azevedo, Francisco Nunes Pacheco e outros Oficiais. Levaban consigo trinta barr\u00eds de p\u00f3lvora, oito cu\u00f1etes de balas e dezaseis quintais de murra\u00f5 (mechas para artiller\u00eda). Toda a operaci\u00f3n foi executada con precisi\u00f3n, cargou a cabaler\u00eda os bastimentos, a Infanter\u00eda fixo os sinais, sa\u00edron os barcos de Salvaterra cargados asemade con trescentos cincuenta Infantes e as munici\u00f3ns e rapidamente as introduciron en Mon\u00e7\u00e3o.<\/p>\n\n\n\n
Os galegos cando se quixeron dar de conta atoparon atrancados os cami\u00f1os, que Fernando de Sousa ti\u00f1a reco\u00f1ecido a noite anterior. Foron rechazados e o Domingos da P\u00f5te e Fernando de Sousa refuxi\u00e1ronse rapidamente sen perda algunha, tan s\u00f3 lamentar que ficaron atr\u00e1s cincuenta Infantes que por errar de cami\u00f1o non se embarcaron. Louren\u00e7o de Amor\u00edm recibiu o socorro con gran alegr\u00eda e pasou a entregarlle a Ferna\u00f5 Leyte Pita a defensa das trincheiras\u2026Continuar\u00e1.<\/p>\n\n\n\n
Fonte: Portugal Restaurado, parte II, Libro III. Lu\u00eds de Meneses, Conde da Ericeyra.<\/p>\n\n\n\n
Salvaterra de Mi\u00f1o, 06 de Xu\u00f1o do 2026<\/p>\n\n\n\n
Ant\u00f3n \u201cXaque\u201d<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ano de 1658\u2026. No arrabal de Mon\u00e7\u00e3o hai dous conventos, un de relixiosas Franciscanas, outro de monxas de S. Bento, o primeiro foi logo ga\u00f1ado e serviu de plataforma para o ataque, o outro ficou arruinado pola artiller\u00eda.<\/p>\n","protected":false},"author":34,"featured_media":13387,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[186],"class_list":["post-16065","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artigos-de-opinion","tag-concello-de-salvaterra-do-mino","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"yoast_head":"\n