{"id":16673,"date":"2026-10-15T10:00:11","date_gmt":"2026-10-15T08:00:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/?p=16673"},"modified":"2026-10-07T22:55:47","modified_gmt":"2026-10-07T20:55:47","slug":"o-retorno-simbolico","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/","title":{"rendered":"O retorno simb\u00f3lico"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Netos e bisnetos da emigraci\u00f3n galega que volven \u00e1s orixes a trav\u00e9s da memoria, dos arquivos e das historias familiares<br><\/h2>\n\n\n\n<pre class=\"wp-block-preformatted\"><strong>Hugo Freitas, escritor<\/strong><br><\/pre>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hai retornos que non precisan dunha pasaxe de barco nin dun billete de avi\u00f3n. Hai regresos que comezan cun apelido, cunha fotograf\u00eda, cunha partida de nacemento ou co nome dunha aldea que sobreviviu durante d\u00e9cadas na memoria familiar. Para moitos descendentes da emigraci\u00f3n galega en Am\u00e9rica, volver a Galicia non significa regresar a un lugar no que xa viviron, sen\u00f3n achegarse por primeira vez a unha terra que formaba parte da s\u00faa historia antes mesmo de que eles nacesen.Durante xeraci\u00f3ns, milleiros de familias galegas constru\u00edron a s\u00faa vida lonxe da terra de orixe. A Arxentina, o Uruguai, Cuba, Venezuela e outros destinos convert\u00e9ronse en escenarios de novas vidas, novas casas e novos v\u00ednculos. Os emigrantes levaron consigo costumes, palabras, receitas, fotograf\u00edas e lembranzas. Tam\u00e9n levaron silencios. Co paso do tempo, moitos detalles f\u00f3ronse perdendo: o nome exacto da parroquia, a situaci\u00f3n da casa familiar, os nomes dos irm\u00e1ns que quedaron en Galicia, as circunstancias da partida.<br>A memoria familiar, cando atravesa varias xeraci\u00f3ns, raramente chega intacta. Queda reducida a pequenas frases: \u201co av\u00f3 era galego\u201d, \u201cvi\u00f1a de preto de Lugo\u201d, \u201ca familia era de Pontevedra\u201d, \u201chab\u00eda unha irm\u00e1 que quedara al\u00e1\u201d. \u00c1s veces s\u00f3 sobrevive un documento gardado nun caix\u00f3n ou unha fotograf\u00eda cunha dedicatoria escrita no reverso. Ese fragmento, que durante anos puido parecer irrelevante, conv\u00e9rtese de s\u00fapeto na primeira pista dunha procura.<br>\u00c9 nese momento cando comeza o retorno simb\u00f3lico.<br>Non \u00e9 o regreso do emigrante que volve \u00e1 casa da que partiu. \u00c9 un movemento distinto: o dun neto ou bisneto que intenta reconstru\u00edr un territorio herdado a trav\u00e9s dos relatos. Pode comezar por unha investigaci\u00f3n xeneal\u00f3xica, pola necesidade de conseguir unha partida para un tr\u00e1mite de cidadan\u00eda ou simplemente pola curiosidade de saber de onde procede un apelido. Pero, con frecuencia, a procura medra e deixa de ser administrativa. O documento leva \u00e1 parroquia; a parroquia, \u00e1 aldea; a aldea, \u00e1 casa; e a casa, finalmente, a unha historia.<br>Os arquivos te\u00f1en un papel central nese proceso. Rexistros civ\u00eds, libros parroquiais, padr\u00f3ns, listas de pasaxeiros e documentos consulares permiten recuperar datas, lugares e parentescos. Por\u00e9n, a documentaci\u00f3n oficial non o explica todo. \u00c9 habitual que sexa necesario contrastala con cartas, fotograf\u00edas familiares, necrol\u00f3xicas, recordatorios, papeis privados ou testemu\u00f1os orais. A memoria fragmentaria obriga a recompo\u00f1er pezas dispersas.<br>Hai algo profundamente humano nese traballo. Unha persoa nacida en Bos Aires pode descubrir que o nome que escoitou desde pequena correspond\u00eda a unha parroquia concreta, que a casa dos seus antepasados a\u00ednda existe ou que nun cemiterio galego aparece un apelido id\u00e9ntico ao seu. Nese instante prod\u00facese unha forma de reco\u00f1ecemento. Non se trata necesariamente dunha identidade recuperada de maneira completa, nin dunha volta a un pasado idealizado. \u00c9, m\u00e1is ben, a constataci\u00f3n de que unha parte da historia familiar pode volver adquirir lugar, nome e contexto.<br>As viaxes te\u00f1en unha forza especial dentro dese proceso. Moitos descendentes chegan a Galicia por primeira vez cun mapa incompleto feito de datos familiares. Buscan unha igrexa, unha casa, un rexistro ou unha aldea. \u00c1s veces atopan parentes afastados; outras, s\u00f3 unha paisaxe que coincide coa descrici\u00f3n transmitida pola familia. Mesmo cando non hai un reencontro concreto, o feito de cami\u00f1ar por un lugar ligado \u00e1 propia historia pode producir unha sensaci\u00f3n dif\u00edcil de expresar con precisi\u00f3n.<br>Ese retorno non anula a identidade constru\u00edda en Am\u00e9rica. Un descendente de galegos nacido na Arxentina segue sendo arxentino, coa s\u00faa propia experiencia, cultura e pertenza. O interese polas orixes non deber\u00eda entenderse como unha substituci\u00f3n, sen\u00f3n como unha ampliaci\u00f3n da memoria. Co\u00f1ecer de onde vi\u00f1eron os antepasados permite comprender mellor por que certas palabras, costumes, comidas ou formas de relacionarse permaneceron durante xeraci\u00f3ns dentro dunha familia.<br>Tam\u00e9n permite mirar a emigraci\u00f3n con outros ollos. Cando o descendente reconstr\u00fae a historia persoal dun av\u00f3 ou dunha bisavoa, a emigraci\u00f3n deixa de ser un dato estat\u00edstico. Xa non \u00e9 s\u00f3 unha cifra nun cadro demogr\u00e1fico, sen\u00f3n unha decisi\u00f3n concreta tomada por algu\u00e9n que abandonou unha casa, unha familia e unha paisaxe. Esa dimensi\u00f3n persoal modifica a maneira de entender o pasado.<br>Nas \u00faltimas d\u00e9cadas, internet, os arquivos dixitalizados e as redes de contacto entre investigadores, concellos e asociaci\u00f3ns facilitaron enormemente estas buscas. Pero a tecnolox\u00eda non substit\u00fae a memoria: simplemente ofrece novas ferramentas para acceder a ela. A clave segue estando na capacidade de relacionar un documento cunha historia e unha historia cunha persoa.<br>Por iso \u00e9 importante conservar os materiais familiares. Unha carta vella, unha fotograf\u00eda, unha partida ou unha postal poden ser o \u00fanico v\u00ednculo entre d\u00faas xeraci\u00f3ns separadas por un s\u00e9culo. O que hoxe parece unha lembranza dom\u00e9stica pode converterse ma\u00f1\u00e1 nunha fonte imprescindible para quen intente reconstru\u00edr a historia familiar.<br>O retorno simb\u00f3lico non \u00e9 unha viaxe ao pasado para quedar nel. \u00c9 unha maneira de entender mellor o presente. Para moitos descendentes da emigraci\u00f3n galega, recuperar unha aldea, un nome ou unha historia significa completar unha parte da propia memoria. E \u00e1s veces ese regreso comeza do xeito m\u00e1is sinxelo: abrindo unha caixa esquecida, lendo unha carta ou preguntando por fin aquilo que durante anos ningu\u00e9n se atreveu a preguntar.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Netos e bisnetos da emigraci\u00f3n galega que volven \u00e1s orixes a trav\u00e9s da memoria, dos arquivos e das historias familiares<\/p>\n","protected":false},"author":12,"featured_media":16674,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"off","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","_exactmetrics_skip_tracking":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[7],"tags":[1543],"class_list":["post-16673","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-artigos-de-opinion","tag-hugo-freitas","et-has-post-format-content","et_post_format-et-post-format-standard"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.7 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>O retorno simb\u00f3lico - anovapeneira<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"O retorno simb\u00f3lico - anovapeneira\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Netos e bisnetos da emigraci\u00f3n galega que volven \u00e1s orixes a trav\u00e9s da memoria, dos arquivos e das historias familiares\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"anovapeneira\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/anovapeneira\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-10-15T08:00:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/avion.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1396\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"838\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Artigos Opini\u00f3n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@APeneira\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@APeneira\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Artigos Opini\u00f3n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Artigos Opini\u00f3n\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f18a4feb302e8f20bcef4490b5b60bb3\"},\"headline\":\"O retorno simb\u00f3lico\",\"datePublished\":\"2026-10-15T08:00:11+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/\"},\"wordCount\":951,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/avion.jpg\",\"keywords\":[\"Hugo Freitas\"],\"articleSection\":[\"Artigos de opini\u00f3n\"],\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/\",\"name\":\"O retorno simb\u00f3lico - anovapeneira\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/avion.jpg\",\"datePublished\":\"2026-10-15T08:00:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/avion.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/10\\\/avion.jpg\",\"width\":1396,\"height\":838,\"caption\":\"Imaxe ilustrativa achegada polo autor\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/2026\\\/10\\\/15\\\/o-retorno-simbolico\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"O retorno simb\u00f3lico\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/\",\"name\":\"anovapeneira\",\"description\":\"Xornal galego de informaci\u00f3n xeral Publicaci\u00f3n mensual de novas de Galicia e en especial dos Concellos da sur da provincia de Pontevedra.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#organization\",\"name\":\"A Nova Peneira\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"http:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/06\\\/logo_a_nova_peneira_portal_web.png\",\"contentUrl\":\"http:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2019\\\/06\\\/logo_a_nova_peneira_portal_web.png\",\"width\":300,\"height\":100,\"caption\":\"A Nova Peneira\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/anovapeneira\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/APeneira\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/f18a4feb302e8f20bcef4490b5b60bb3\",\"name\":\"Artigos Opini\u00f3n\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/072844300f4881150aee2da4278f7a65d16eefdf8262eb67085f1e702de2b959?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/072844300f4881150aee2da4278f7a65d16eefdf8262eb67085f1e702de2b959?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/072844300f4881150aee2da4278f7a65d16eefdf8262eb67085f1e702de2b959?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Artigos Opini\u00f3n\"},\"sameAs\":[\"http:\\\/\\\/anovapeneira.gal\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/www.anovapeneira.gal\\\/index.php\\\/author\\\/artigosopinion\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"O retorno simb\u00f3lico - anovapeneira","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"O retorno simb\u00f3lico - anovapeneira","og_description":"Netos e bisnetos da emigraci\u00f3n galega que volven \u00e1s orixes a trav\u00e9s da memoria, dos arquivos e das historias familiares","og_url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/","og_site_name":"anovapeneira","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/anovapeneira","article_published_time":"2026-10-15T08:00:11+00:00","og_image":[{"width":1396,"height":838,"url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/avion.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Artigos Opini\u00f3n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@APeneira","twitter_site":"@APeneira","twitter_misc":{"Escrito por":"Artigos Opini\u00f3n","Tempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/"},"author":{"name":"Artigos Opini\u00f3n","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#\/schema\/person\/f18a4feb302e8f20bcef4490b5b60bb3"},"headline":"O retorno simb\u00f3lico","datePublished":"2026-10-15T08:00:11+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/"},"wordCount":951,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/avion.jpg","keywords":["Hugo Freitas"],"articleSection":["Artigos de opini\u00f3n"],"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/","url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/","name":"O retorno simb\u00f3lico - anovapeneira","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/avion.jpg","datePublished":"2026-10-15T08:00:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/#breadcrumb"},"inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/#primaryimage","url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/avion.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/avion.jpg","width":1396,"height":838,"caption":"Imaxe ilustrativa achegada polo autor"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/2026\/10\/15\/o-retorno-simbolico\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"O retorno simb\u00f3lico"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#website","url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/","name":"anovapeneira","description":"Xornal galego de informaci\u00f3n xeral Publicaci\u00f3n mensual de novas de Galicia e en especial dos Concellos da sur da provincia de Pontevedra.","publisher":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#organization","name":"A Nova Peneira","url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"http:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/logo_a_nova_peneira_portal_web.png","contentUrl":"http:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2019\/06\/logo_a_nova_peneira_portal_web.png","width":300,"height":100,"caption":"A Nova Peneira"},"image":{"@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/anovapeneira","https:\/\/x.com\/APeneira"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/#\/schema\/person\/f18a4feb302e8f20bcef4490b5b60bb3","name":"Artigos Opini\u00f3n","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/072844300f4881150aee2da4278f7a65d16eefdf8262eb67085f1e702de2b959?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/072844300f4881150aee2da4278f7a65d16eefdf8262eb67085f1e702de2b959?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/072844300f4881150aee2da4278f7a65d16eefdf8262eb67085f1e702de2b959?s=96&d=mm&r=g","caption":"Artigos Opini\u00f3n"},"sameAs":["http:\/\/anovapeneira.gal"],"url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/author\/artigosopinion\/"}]}},"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/wp-content\/uploads\/2026\/10\/avion.jpg","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16673","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/12"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=16673"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16673\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":16675,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/16673\/revisions\/16675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/16674"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=16673"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=16673"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.anovapeneira.gal\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=16673"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}