Xavier Rodríguez
O imposto sobre o incremento de valor dos terreos de natureza urbana, popularmente coñecido como plusvalía, grava o incremento de valor que experimenten os terreos de natureza urbana e que se pon de manifesto a consecuencia da transmisión da súa propiedade por calquera título.
Foi un tributo polémico, pois ata non fai demasiados anos a imposición realizábase incluso en ausencia de plusvalía, algo que afortunadamente a lexislación corrixiu e agora si fai honra ao seu nome e grava exclusivamente o incremento real do valor dos terreos experimentado ao longo do tempo. Non é un imposto ao traballo, nin se aplica sobre ningún tipo de actuación que poidan realizar os obrigados tributarios. Máis ben é un imposto aos beneficios caídos do ceo, derivados do aumento de valor das propiedades inmobiliarias polo simple paso do tempo e a suba do prezo do solo, en boa medida provocado pola espiral inflaccionaria da especulación urbanística.
Trátase de que no momento en que se pon de manifesto eses valores como consecuencia dunha transmisión, os propietarios devolvan unha pequena parte deses beneficios á sociedade, tendo en conta que se producen polo incremento xeral dos prezos do solo nunha zona, que pode responder a diferentes causas, pero non por ningún traballo ou actividade dos obrigados tributarios.
Dende este punto de vista é, pois, un gravame xusto, en contra dos argumentos de sempre que provén dos sectores de sempre. Que se é confiscatorio, inxusto, cun obxectivo recadador e que eleva a presión fiscal. Pero ademais de ser xusto debera ser necesario para penalizar con maior claridade a especulación urbanística fronte a outro tipo de transmisións. É por iso que a novidosa proposta anunciada polo BNG de Nigrán para a súa modificación debera ser saudada. Novidosa respecto da súa implantación, que non da súa innovación, pois está contemplada na lei pese a que ningún concello do entorno a adoptou. Trátase de substituír o tipo fixo actual, que no caso de Nigrán é un 27%, por un tipo variábel que empece no máximo legal do 30% para as transmisións realizadas nun período de tempo menor a un ano e se vaia reducindo conforme vaia aumentando a antigüidade da adquisición do terreo, ata chegar a tan só un 10% para propiedades cun período de xeración de 20 ou máis anos, que é o caso no que soen estar a maioría das herdanzas, por exemplo.
O obxectivo é discriminar tributariamente situacións obxectivamente distintas e facelo ademais de xeito progresivo, penalizando os movementos especulativos do solo que buscan obter importantes beneficios en curtos espazos de tempo. O pelotazo de toda a vida, vamos.
Neste sentido o BNG xa anunciou que presentará unha proposta detallada de modificación da ordenanza fiscal reguladora coa intención de que, de aprobarse polo pleno, entre en vigor no próximo exercicio de 2027. Sería unha boa nova que así fose, como calquera outra modificación das ordenanzas fiscais que, dentro da escasa marxe que a lexislación actual deixa aos concellos, afondase no carácter progresivo da fiscalidade municipal, incidindo na contribución de toda a veciñanza ao sostemento dos gastos públicos de acordo coa súa capacidade económica, posta de manifesto directa ou indirectamente a través de diferentes indicadores.
Non debe esquecerse de igual xeito a función que os impostos teñen para penalizar tributariamente determinadas actividades que poidan ser negativas para o conxunto da sociedade fronte a outras que deben ter un tratamento distinto. Os tributos non deixan de ser un instrumento da política económica para incidir na sociedade. Tamén na especulación urbanística, aínda que sexa de modo ben cativeiro.
Primer comentario