Juan Óscar Otero Lago (Arxentina)
O 9 de xuño faleceu en Fisterra Juan Jesús Calo López á idade de 75 anos “ Canquete” como era coñecido na súa comarca e era o neno da foto máis coñecida como “ o pai e o fillo”.
O feito transcorreu no porto da Coruña no peirao Méndez Núñez o día 27 de novembro de 1957. Manuel Calo Marcote o seu pai coñecido popularmente como “Xurxo” tamén de Fisterra que por entón tiña 29 anos.
O home e o neno no porto despedían aos pais do home e avós do neno, a unha irmá de Xurxo e a varias primas que partían a Buenos Aires a bordo do buque Juan de Garay.
O pranto, a soidade, a angustia de ambos e o fin de saber que nunca máis volverían ver aos seus pais e avós. As bágoas dun adeus definitivo.
Tamén estaba alí Manuel Ferroll 1923-2003) o autor desa imaxe que era correspondente de TVE que cubría a partida para as autoridades europeas da Asociación católica de Migracións. Ao presenciar as lancinantes escenas. Ferrol, considerado o retratista da emigración- decidiu cambiar o enfoque da súa crónica e fotografar a realidade dese momento. A pesar da censura do franquismo, a foto representou un testemuño da realidade do exilio continuo e a migración masiva de explotados en España. Anos máis tarde nos inicios da democracia chegou a popularizarse ata como imaxe da tapa do disco Fracaso Tropical de “ Os Resentidos” e en varias revistas entre elas Foco.
A migración antes eran rexistros, barcos, avións, actualmente pateras, é nomes e historias; é deixar atrás pais e familias, é esquecer aos amigos, vivencias e aventurarse ao descoñecido. É anunciarse ao seguro e arriscarse ao incerto, é crer que hai algo máis alá do horizonte. Actualmente xerouse unha maior diáspora desde Latinoamérica cara a Europa e moi especialmente cara a España.
Leandro un mozo descendentes de galegos que este ano foi recoñecido polo seu traballo, dedicación e compañeirismo na Asociación Residentes de Mos en Buenos Aires decidiu fincarse en Vigo. Fonda tristeza causou en todos nós o seu partida pero máis aínda ese abrazo co seu pai Horacio. Emigrar é unha gran derrota dunha sociedade que non puido satisfacer as necesidades para unha mellor proxección no seu futuro.
Que similitudes se pode atopar entre estas dúas historias? Unha ocorre despois de anos dun goberno ditatorial de facto e a outra na actualidade, 67 anos despois, ao fío da antidemocracia onde priman as medidas económicas anarcocapitalistas, as escasas inxerencias do Estado e o abandono de cidadáns en situación de rúa.
Pero todos en maior ou menor medida somos Migrantes.
Cando crían que tiñan as respostas, de súpeto cambiaron todas as preguntas e nesa valixa atópanse todos os interrogantes dunha felicidade que encerra un mellor destino que hoxe a Arxentina non brinda.
Os dereitos humanos non deberían ter pasaporte ou visado. As pateras sinónimo de fuga polo Mediterráneo, eles amoreados con fame, cansazo e frío son cómplices da noite testemuñas de estrelas que indican os bos ventos que os espera nunha longa travesía. No día obsérvanse os cruceiros de alta clase con restaurantes selectos, atraccións e camarotes de luxo. A noite en cambio fíxose para o refuxiado africano errante. A cor dos homes das pateras non é a dos cruceiros, uns chegan aos portos e os outros chegan ás beiras se é que chegan vivos. Como ese feito que conmocionou á opinión pública a morte do neno Sirio Alan de tres anos xunto ao seu irmán Galip e a súa nai Rihan.
Como será a fin desta onda fascista que se achega aos países occidentais que tiveron nun pasado unha época dourada de benestar. Dependerá de cada un de nós. En Francia gañou nas últimas eleccións lexislativas a Agrupación Nacional, A Arxentina está a padecer este avance fascista e en EEUU posiblemente Donald Trump acceda á Casa Branca. Se están eles é polos erros cometidos, debemos corrixilos para volver a unha socialdemocracia plena. Lembro a película “ O Gran Ditador” de Charles Chaplin estreada en 1940 en plena II guerra coa invasión de Hitler a París e ese discurso final que é atemporal “ Loitemos por un mundo mellor. Que dea aos homes a oportunidade de traballar, unha mocidade con futuro e unha vellez con seguridade. Os ignorantes alzáronse ao poder, pero minten. Non cumpren as súas promesas e nunca o farán”.
Nunca debemos renunciar aos nosos principios básicos de igualdade ante a lei, liberdades políticas colectivas e axuda mutua entre os pobos. Todos somos Migrantes. Que se alcen as barreiras entre nacións para unha maior prosperidade dos individuos!
