Aarón franco
En Galicia, a nosa lingua, o galego, está a enfrontarse a unha situación de precariedade e subordinación que non deberiamos permitir nunha sociedade que aspira a defender a súa identidade e cultura propias. O chamado “decreto do plurilingüismo,” instaurado pola Xunta, representa unha política lingüística que vulnera o dereito básico de vivir e educarse en galego. Este decreto, coñecido popularmente como o “decreto da vergoña,” limita o uso do galego en materias clave e establece unha paridade artificial co castelán e co inglés que, lonxe de promover o plurilingüismo real, ten relegado o noso idioma a unha posición secundaria.
Desde a súa aprobación, o decreto foi amplamente criticado por sectores da sociedade galega que buscan unha Galicia orgullosa e comprometida co seu idioma.
É urxente darlle chumbo a ese decreto non só porque ataca o noso idioma senón porque reflicte unha actitude do goberno galego, presidido polo Partido Popular, que parece máis interesado en contentar os sectores centralistas e castelanizantes que en apoiar un sistema educativo ao servizo da identidade galega.
A realidade é clara: o galego está en declive. Os estudos máis recentes sobre a situación lingüística en Galicia mostran que cada vez son menos os nenos e nenas que aprenden e usan o galego de forma cotiá. A Xunta de Galicia, que debería ser a primeira en promover e protexer a nosa lingua, está a contribuír activamente ao seu deterioro coa implementación do “decreto da vergoña.” Este decreto prohibe o ensino en galego de certas materias científicas, coma as matemáticas e a tecnoloxía, relegando o noso idioma a un espazo minoritario dentro do sistema educativo.
A escusa de “fomentar o plurilingüismo” cae polo seu propio peso cando vemos os datos reais. O que hai é unha ferramenta de marxinalización do galego, que perde presencia no ámbito educativo e, por extensión, na sociedade.
O goberno da Xunta non só ignora os chamamentos para derrogar o decreto, senón que insiste en perpetuar políticas que continúan o retroceso do galego en todos os ámbitos da vida pública. Resulta indignante escoitar as declaracións dos representantes da Xunta afirmando que “o galego está ben protexido” ou que “existe liberdade lingüística.” Esta última expresión é unha falacia perigosa, pois en Galicia a liberdade lingüística non existe mentres o galego, como lingua minorizada, non reciba un apoio específico para garantir a súa transmisión e uso na educación, na administración e nos medios de comunicación.
O “decreto da vergoña” non é un caso illado, senón un reflexo dun plan sistemático para diluír a identidade cultural e lingüística de Galicia. Mentres a Xunta gasta enerxías en promover un modelo de bilingüismo artificioso, o galego retrocede, e con el tamén retroceden os valores de cohesión cultural e de orgullo identitario que deberían definir ao noso país.
As novas xeracións en Galicia están a recibir unha mensaxe clara: o galego é opcional, prescindible, secundario. Nunha época onde o mundo avanza cara á diversidade e a preservación das linguas minoritarias, a Xunta de Galicia aposta por un modelo educativo que elimina a posibilidade de que os nosos nenos e nenas crezan nun ambiente onde o galego teña un estatus de igualdade real.
É difícil comprender como se pode defender unha política que priva o alumnado da posibilidade de aprender matemáticas, ciencias ou tecnoloxía en galego, cando esas materias poderían e deberían ser ensinadas na nosa lingua. Esta decisión non é inocente; está cargada de intencionalidade política e ideolóxica. É unha maneira de transmitir á mocidade que o galego non é unha lingua válida para o coñecemento científico e técnico, limitándoo aos espazos culturais ou familiares.
Se de verdade se quere un modelo educativo plural, o galego debería ter unha presenza garantida en todas as materias. Asegurar que o galego poida ser usado en todos os ámbitos educativos sería non só un acto de xustiza histórica, senón unha necesidade para que a nosa lingua poida sobrevivir. Pola contra, a Xunta está a reducir a nosa lingua a un mero símbolo folclórico, afastándoo da vida cotián.
A loita pola derrogación do “decreto da vergoña” é unha cuestión de todas e todos os galegos que cren nun país onde o galego sexa unha lingua de pleno dereito. A nosa sociedade debe tomar consciencia da gravidade desta situación e unir forzas para esixir un cambio de rumbo nas políticas lingüísticas da Xunta.
É hora de que as organizacións culturais, os sindicatos de profesorado, as asociacións de pais e nais e a cidadanía en xeral alcen a súa voz contra esta política lingüicida. Debemos esixir un sistema educativo galeguizado, que teña como obxectivo principal formar cidadáns orgullosos da súa identidade e cultura. Non podemos permitir que o galego siga enfrontándose a barreiras impostas dende o propio goberno que debería defendelo.
O “decreto da vergoña” representa un ataque á nosa lingua e á nosa dignidade como galegos. A Xunta de Galicia, en lugar de defender o galego, está a lexislar para a súa desaparición progresiva. Debemos reivindicar o dereito a vivir en galego en todos os ámbitos e para todas as xeracións. E isto comeza por asegurar que o galego teña un papel central no sistema educativo galego, como lingua vehicular para todas as materias e como lingua de transmisión de coñecemento.
Para garantir a supervivencia do noso idioma, a derrogación do decreto é esencial. Non podemos permitir que a nosa lingua sexa relegada a un segundo plano, mentres os poderes públicos fan oídos xordos ás necesidades reais do país. É momento de actuar con contundencia e unidade, en defensa dun galego forte, presente e con futuro.