Baixarse do Matrix

Artigo de opinión A Nova Peneira
Aarón Franco, mestre, historiador e poeta.

Marín, 28 de abril do ano 2025.

Onte baixei do mundo. Non. Un instante de silencio. Desconectar por uns minutos do ruído constante, da carreira infinita que marca os días coma se a vida fose a roda dun hámster. Foi un xesto pequeno, case invisible. Pero neses intres sentín algo que raramente deixamos entrar: a conciencia brutal de que non somos nada.

Vivimos como se fósemos eternos, como se todo nos pertencese por dereito. Facemos plans, proxectos, ambicións. E está ben. Non se trata de renunciar á esperanza, senón de non esquecer que, baixo todas esas capas de ocupación e progreso, seguimos sendo fráxiles. En realidade, cada vez máis fráxiles. Cantos de nós seriamos quen de sobrevivir sen luz durante unha semana? Sen auga da billa, sen conexión a internet, sen o refuxio dos nosos hábitos (e hábitats) tecnolóxicos? Falamos de intelixencias artificiais, de viaxes ao espazo, de robots que poden pintar cadros, e esquecemos que hai xente que aínda vive sen acceso garantido á auga potable.

É curioso este tempo: mentres soñamos con colonizar Marte, deixamos que a nosa terra se afogue na contaminación e no esquecemento. Mentres falamos da revolución dixital, cada vez máis persoas se senten desconectadas de si mesmas, atrapadas nunha vida que non escolleron, repetindo rutinas que non cuestionan. Vivimos no Matrix, e non é unha metáfora de ciencia ficción. É a descrición máis exacta do noso día a día: un sistema que nos fai crer que todo está ben mentres imos perdendo, a anacos, o sentido da realidade.

Ás veces penso que xa non sabemos ver. Non o digo con desprezo, senón con tristeza. Non sabemos ver o milagre dunha vela acesa nun cuarto escuro, nin sentimos gratitude por poder premer un interruptor e facer que todo se ilumine. Non apreciamos o que supón abrir unha billa e que corra auga limpa. Dámolo por feito, como se todo iso fose natural, eterno. Mais non o é. E cando todo iso desaparece, só entón tomamos conciencia do que tiñamos.

Quizais por iso a miña reflexión teña un ton pesimista. Non porque non crea na humanidade, ao contrario, senón porque vexo como nos afastamos cada vez máis do esencial. Temos a capacidade de parar, de escoitar, de sentir. Mais facémolo cada vez menos. Estamos tan ocupados producindo, competindo, que se nos escapa o tempo de simplemente ser. Inxeridos nos marcos que o capitalismo impón.

Baixarse do mundo non é unha fuxida. É un acto de humildade. É recoñecer que non controlamos nada, que todo é provisional. Que a vida, malia as aparencias, é fráxil coma un sopro. E nese recoñecemento, quizais, estea o principio dunha nova forma de estar. Máis presente. Máis consciente.
Nestes días, un corte de luz durante unhas horas provocou escenas de pánico, indignación e sensación de colapso. Sen Wi-Fi, sen calefacción, sen a rutina intacta, sentimos que o mundo se derrubaba. E mentres tanto, en Palestina —e en tantos outros lugares esquecidos—, millóns de persoas sobreviven sen luz, sen auga, sen teito, sen comida. Non por unhas horas. Por días, semanas, meses. Quizais baixar do Matrix tamén sexa mirar cara a eles e preguntarnos que estamos facendo coa nosa propia humanidade.