Entre a riqueza do seu patrimonio, a paixón polo fútbol, a forza da veciñanza e unha historia que se remonta a miles de anos, Atios é unha das parroquias con máis personalidade do Porriño. Un lugar onde tradición e modernidade conviven sen perder a súa esencia.

A poucos minutos do centro urbano do Porriño está Atios, unha paisaxe onde os montes, as casas tradicionais, os camiños antigos e os espazos naturais continúan marcando o ritmo da vida cotiá. Nos barrios de Alvarín, O Carbón, A Casilla, O Castro, As Cavadas, O Covelo, Os Eidos, Galegos, A Guía, A Ínsua, Liboeira, O Outeiro, A Pontenova, Portela de Souto, O Rial, A Rocha, A Torre, Vilafría a A Viñoeira aínda é posible escoitar as campás da igrexa mesturarse co son dos nenos xogando na rúa ou co ambiente que se vive cada fin de semana no campo de fútbol.

Con algo máis de dous mil habitantes, Atios é unha das trece parroquias do Porriño. A segunda en extensión e a terceira en densidade de poboación. A súa proximidade ás principais vías de comunicación, ao polígono industrial das Gándaras e ao centro do Porriño permitiron un importante desenvolvemento urbanístico durante as últimas décadas. Porén, lonxe de perder a súa identidade, Atios conseguiu conservar aquilo que máis valoran os seus veciños: o sentimento de pertenza, a vida comunitaria e un patrimonio que segue contando a historia dunha parroquia con séculos de tradición.

A pedra que deu fama ao Porriño

Falar de Atios tamén é falar do granito.

A parroquia atópase moi próxima ás grandes canteiras que converteron ao Porriño nun referente internacional da industria da pedra natural. O coñecido Granito Rosa Porriño, empregado en edificios e obras públicas de todo o mundo, forma parte tamén da historia económica desta zona.

Durante décadas, numerosos veciños de Atios traballaron nas canteiras ou nas empresas relacionadas coa transformación da pedra. A extracción e elaboración do granito contribuíron decisivamente ao desenvolvemento económico do municipio e permitiron que moitas familias mellorasen as súas condicións de vida.

Aínda hoxe, esta actividade continúa sendo un dos principais motores económicos da comarca.

Que ver en Atios.

O principal símbolo patrimonial da parroquia é a igrexa de Santa Baia (Santa Eulalia), que reúne cada verán centos de persoas arredor dos actos relixiosos, as verbenas, a música e as actividades populares. Durante varios días, Atios convértese nun auténtico punto de encontro para a veciñanza e para moitos antigos residentes que regresan á súa terra para compartir estes días coa familia e cos amigos.

A igrexa parroquial actual data de 1757, aínda que as súas orixes se remontan ao século XIV.

Trátase dunha igrexa de planta rectangular e nave única, con ábsida en eixo destacada en planta e altura. Ao seu redor celebráronse durante séculos feiras, reunións, actos relixiosos e as principais festas parroquiais.

Na igrexa parroquial comeza o viacrucis de Atios, un conxunto de 14 cruces. Na ladeira do Monte Castro encóntrase un fermoso cruceiro de pedra datado no século XVIII: é o chamado “Cruceiro do Castro”.

No percorrido do Camiño de Santiago está a Capela de Virxe da Guía. O edificio e de 1640 e goza de gran popularidade en todo o concello.

Na parroquia fíxose un importante descubrimento arqueolóxico: a chamada cista de Atios, que data da Época de Bronce inicial (1800-1000 a. C.) Trátase dunha tumba composta por laxes, e no interior atopouse un interesante enxoval funerario. Está depositada no Museo Quiñones de León de Vigo.

Espallados polos diferentes barrios aparecen tamén numerosos hórreos tradicionais, algúns deles con máis dun século de historia. Estas construcións permitían gardar o millo protexido da humidade e constitúen unha das mostras máis representativas da arquitectura popular galega.

Neste barrio atópase tamén un interesante conxunto de muíños de auga situados xunto aos pequenos regatos que atravesan Atios. Durante moitos anos foron fundamentais para a economía local, xa que neles se moía o gran que posteriormente se convertía en fariña. Hoxe permanecen como silenciosos testemuños dunha forma de vida que marcou durante séculos o día a día da parroquia.

Os amantes da natureza atoparán en Atios numerosos camiños rurais que percorren montes e pequenas zonas arboradas. Son rutas ideais para pasear, practicar sendeirismo ou simplemente descubrir a paisaxe característica do val do Louro.

Ademais, desde varios puntos elevados da parroquia poden contemplarse magníficas vistas sobre o municipio do Porriño e boa parte da comarca, especialmente nos días claros.

O fútbol: unha paixón que une xeracións

Se hai un lugar onde a parroquia se reúne cada fin de semana, ese é o campo do Atios Fútbol Club. Máis ca unha entidade deportiva, o Atios F.C. converteuse nun dos grandes símbolos da parroquia e nun dos mellores exemplos da importancia que ten o asociacionismo na vida local.

Fundado hai varias décadas, o club foi medrando ao mesmo ritmo que a parroquia. Xeracións de rapaces e rapazas vestiron as súas cores, aprendendo non só a xogar ao fútbol, senón tamén valores como o respecto, o esforzo, o compañeirismo e o compromiso.

Os días de partido o ambiente cambia completamente. As bancadas énchense de familias, amigos e afeccionados que animan aos equipos da base e aos conxuntos sénior. Para moitos veciños, acudir ao campo forma parte da rutina da fin de semana e constitúe unha oportunidade para compartir tempo cos seus, comentar a actualidade da parroquia e manter vivas relacións que van moito máis alá do deporte.

O Atios F.C. representa tamén un importante espazo de integración. Cada tempada incorpora novos xogadores procedentes de diferentes lugares, converténdose nun punto de encontro entre persoas que atopan no deporte unha maneira de sentirse parte da comunidade.

A forza dunha veciñanza comprometida coa tradición.

Pero se algo caracteriza verdadeiramente a Atios é a implicación da súa xente.

Ao longo do ano, as asociacións culturais, deportivas e veciñais organizan numerosas actividades que manteñen viva a parroquia. Cursos, obradoiros, festivais, actividades para a infancia, propostas destinadas ás persoas maiores e iniciativas solidarias forman parte dunha programación que reforza a convivencia e o sentimento de pertenza.

A Rondalla de Atios é outro dos grandes referentes culturais da parroquia. Cada Nadal, as súas actuacións reúnen centos de persoas e contribúen a conservar unha das tradicións musicais máis arraigadas do sur de Pontevedra. O son das pandeiretas, das cunchas, dos cristos, dos charrrascos ou das castañetas continúan emocionando a veciños de todas as idades, demostrando que a cultura popular segue moi presente na vida diaria.

As festas que manteñen viva a tradición.

Poucos momentos do ano representan mellor o espírito de Atios que as súas festas patronais.

A celebración de Santa Baia, patroa da parroquia, en decembro. Á programación festiva súmanse concertos, actividades deportivas, xogos infantís e eventos gastronómicos que converten estas datas nun dos momentos máis esperados do calendario parroquial.

Pero as festas son moito máis ca diversión. Constitúen unha oportunidade para transmitir ás novas xeracións costumes, tradicións e formas de entender a vida que forman parte da identidade colectiva de Atios.

Tamén en agostos celebran a Festa da Virxe da Guía de Atios, dúas datas onde se reúnen centos de persoas arredor dos actos relixiosos, as verbenas, a música e as actividades populares. Durante varios días, Atios convértese nun auténtico punto de encontro para a veciñanza e para moitos antigos residentes que regresan á súa terra para compartir estes días coa familia e cos amigos e amigas.

Atios é moito máis ca unha das trece parroquias do Porriño. É un lugar onde a historia continúa presente en cada camiño, onde o patrimonio forma parte da vida cotiá e onde o verdadeiro valor atópase nas persoas que, día tras día, seguen construíndo parroquia.