Lembranzas do rabelo, tortoreos e as neves

Manuel Alfonso Estévez. Historia viva de Fornelos da Ribeira
Manuel Alfonso Estévez, fillo de Fornelos da Ribeira.

Logo de anos de ausencia, no ano 1.957 entrei naquela cociña e lin toda a historia da miña infancia, e o sentarme naqueles bancos da galería, renovei a cinza da ladeira e descorrín na memoria a cortina do tempo, que aparecía espida, desconxuntada coas cores da traxedia. Chorei e vin mentalmente que estaba o meu lado a tía Pepita da que gardo na memoria aqueles anos pasados.

¡Cantas veces fun a cociña e alí no recuncho estaba a tía Pepita a luz do candil, fiando e mirando o pucheiro que fervía arredor da lume!

As palabras da nai de Pilar Barbeito que eu chamaba Pilariña, caían na miña alma e as sentía no corazón. Tiña entón, a alma demasiado tenra e os temores esvaraban coa esperanza…

Agora vivo da memoria e lémbrome cada día daqueles domingos de ir a misa e logo do sermón como o crego rogaba polos fieis e as benditas ánimas do purgatorio que agora xa non existen; e por aqueles que están loitando entre a vida e a morte. ¡Non era para menos! Porque a realidade, a beleza, e as chispas moribundas, son como o neno nos brazos abertos, escoitando:

A tarde morría

o fogo se apagaba

o Sol se fundía

e o eido se animaba

O Rabelo, se ría

se cargaba de aire rumoroso

e as follas das árbores tremían,

o Ceo azul, rico fulgores

que a luz crepuscular derretía…

Sempre lembrarei aquela noite que quedaba fermosa onde o Sol acababa de posarse a Lúa, sobre o monte San Nomedio, por onde se posan os resplandores da luz que van a morrer tamizando as árbores e viñedos que van como a espuma bule-bule o rio, con un Ceo limpo, aire fresco e toda a ribeira poboada de merlos e outros paxariños.

Atrás quedaba o inverno, a vida na cociña, e o verdadeiro fogar onde se lembraban tempos pasados. Logo, aquelas tardes asfixiantes, o horizonte pardo, o Sol envolto en teas grises, e sobre todo o cume de San Nomedio, con nubes negras. O vento e os paxaros durmindo con os rumorosos pinos… O castaño, os contos e lendas que soaban a gritos co tempo. Pero se aproximaba outra vez o inverno e o clima se convertía bruscamente. Pola mañá pasaba unha densa néboa pecadora, cando o Sol se ía, quedando un ambiente morno, sereno, sen ruídos con aquel crepúsculo que non debía morrer nunca. As árbores empezaron a poñerse de cores febres de cor oxidado, tristes, avermellados, que contrastaban co verde forte, intenso, incluso, esmaltando dos prados.

Lémbrome, por último, do eido do Rabelo, aquela tarde triste onde o Sol se ocultaba para morrer convidándonos o recollemento interior, mentres as nubes sucedían a ratos entre o Sol do outono, precursora dunha agonía breve.

Un día quixen sentarme co amigo Enrique Rodríguez Méndez e a súa dona, Pilar Barbeitos Estévez, contemplando o Sol, a placidez da ribeira, o silencio, a caída da tarde,contemplando os viñedos, metido na cociña co pensamento no eido e percibir as charamuscas do lume con aquel Sol xa tenue, como un asubío musicado daqueles tempos. E quero darlle as grazas A Nova Peneira, por darme esta oportunidade.